FILOSOFIE: LEER DER GROTE DENKERS
FILOSOFIE: LEER DER GROTE DENKERS
Oerbeginsel van de wereld en oorzaak
van alle Zijn is voor hem een in zichzelf onbepaald en onbegrensd iets, waaruit warm en
koud, vochtig en droog, kortom alle tegenstellingen zich hebben afgezonderd.
Door zijn gedachte dat de aarde - die
hij als vrij in de ruimte zwevend voorstelt - eerst in vloeibare toestand heeft verkeerd
en bij voortgaande droogwording de levende wezens heeft voortgebracht, die eerst in het
water leefden en pas later naar het land overgingen, is hij voorloper van de moderne
evolutieleer. 
Hij deed ook de eerste poging de
beweging van de hemellichamen langs natuurlijke weg te verklaren: een oorspronkelijk de
aarde omgevende vuurkring zou, uit elkaar gespat, om de aarde, al vuur uitstralend,
rondwentelen.
Uit het onbepaald-onbegrensde komen
steeds nieuwe werelden voort en keren daarin terug, 'terwijl zij elkander boete betalen
voor hun ongerechtigheid, naar de orde van de tijd', zoals de slotwoorden van het enige
woordelijk overgeleverde fragment luiden: de donkere diepten van zijn leer laat zich
hieruit enigermate bevroeden.
Anaximandros stelde dat het oerbeginsel van alles een onbepaald en onbegrensd iets is (het "apeiron").
Uit dit beginsel ontstaan alle tegenstellingen zoals warm/koud en vochtig/droog.
Hij geloofde dat de aarde eerst vloeibaar was en geleidelijk uitdroogde.
Leven ontstond eerst in het water en ging later over naar het land — een gedachte die hem tot een voorloper van de evolutieleer maakt.
Hij probeerde de beweging van hemellichamen natuurlijk te verklaren.
Hij stelde zich een vuurkring rond de aarde voor, die uiteenspatte en als vurige ringen om de aarde draaide.
Nieuwe werelden ontstaan uit het apeiron en keren er weer naar terug.
Alles gebeurt volgens een kosmische orde van tijd en vergelding, zoals verwoord in het enige bewaarde fragment van zijn werk.
